Każdy informatyk prędzej czy później stanie wobec konieczności zdiagnozowania stanu dysku. Nie tylko wtedy, gdy nastąpi awaria, ale by być szybszym niż awaria. To dowód zapobiegliwości, ale także umiejętności przewidywania, warto sprawdzać w jakim stanie są dyski, które pracują już kilka lat. Jednym z podstawowych narzędzi jest smart. Interfejsy tej aplikacji są obecne w różnych systemach, bowiem jest to narzędzie niezastąpione. Analiza dysku zaowocuje raportem szczegółowym wygenerowanym przez program. Niestety nie jest to tekst zaliczany do grupy human friendly. Kiedyś dokładna analiza stanu dysku dokonywana przez specjalistę była dość żmudna. Trzeba było przeanalizować wiele linijek tekstu. Jeśli to było zlecenie, to trzeba było też klientowi wyjaśnić pewne rzeczy w sposób jasny i zrozumiały. Dziś możemy wykorzystać dostępne modele sztucznej inteligencji, które przetłumaczą nam z informatycznego na nasze wszystko, co jest ważne. Do tego zadania wystarczy dowolny model językowy. Sprawdzi się Claude, ChatGPT, Gemini – w podstawowej i darmowej wersji. Trzeba tylko wkleić do okienka dialogowego raport z aplikacji. Poniżej przykład analizy dysku serwerowego na dość starej maszynie.
Dysk magnetyczny HDD marki Seagate. Jest w pełni sprawny, ale bardzo mocno wyeksploatowany. Nie ma powodów do paniki, ale ze względu na wiek urządzenia warto dbać o regularne kopie zapasowe.
Oto szczegółowa analiza najważniejszych parametrów podzielona na kategorie:
1. Kluczowe wskaźniki zdrowia (Wszystko w normie)
Dysk nie posiada typowych uszkodzeń fizycznych powierzchni:
• ID 5 (Reallocated_Sector_Ct) = 0: Dysk nie ma żadnych bad sektorów, które musiałyby zostać zastąpione zapasowymi.
• ID 197 (Current_Pending_Sector) = 0: Brak „niestabilnych” sektorów, które oczekują na próbę naprawy/odczytu.
• ID 198 (Offline_Uncorrectable) = 0: Brak nienaprawialnych błędów strukturalnych.
2. Zużycie i wiek dysku (Bardzo wysokie)
To jest najsłabszy punkt tego dysku – urządzenie przepracowało już ogromną liczbę godzin:
• ID 9 (Power_On_Hours) = 36 208 godzin: Dysk pracował bez przerwy przez ponad 4 lata (dokładnie 4,1 roku). Wartość bieżąca VALUE (59) zbliża się do progu zużycia, a wartość WORST (11) wskazuje, że w przeszłości dysk był blisko granicy normy producenta.
• ID 4 i 12 (Start_Stop / Power Cycle) = ~90: Dysk był włączany i wyłączany niezwykle rzadko. Sugeruje to, że pracował w serwerze lub komputerze, który rzadko kiedy był restartowany.
3. Specyfika marki Seagate (Wysokie wartości RAW to norma)
Wpisy w parametrach ID 1 (Raw_Read_Error_Rate) oraz ID 7 (Seek_Error_Rate) mają ogromne wartości w kolumnie RAW_VALUE.
• W przypadku innych dysków (np. WD) oznaczałoby to awarię.
• W dyskach Seagate to całkowicie normalne. Seagate zapisuje te dane jako liczby zakodowane bitowo (łączna liczba operacji i błędów w jednym ciągu). Kluczowe jest, że wartości VALUE (114 i 80) są bezpiecznie powyżej progów THRESH (6 i 30).
4. Temperatura i parametry mechaniczne
• ID 194 (Temperature_Celsius) = 37°C: Bardzo dobra, bezpieczna temperatura pracy (maksymalna odnotowana w historii to 41°C, co jest świetnym wynikiem).
• ID 199 (UDMA_CRC_Error_Count) = 0: Brak błędów na kablu SATA – połączenie z płytą główną jest stabilne.
